Kontrollü yetiştiricilikte saf hatların korunmasında tecritli alanlar ve yapay tohumlama yöntemi kullanılır. Arıcılıkta saf yetiştiricilikte yapay tohumlama mutlaka uygulanmalıdır. Denetimli doğal çiftleşme ise tecritli alanlarda yapılır. Alet yardımıyla gerçekleştirilen tohumlama; seçilmiş erkek arılardan alınan spermlerin, seçilmiş olarak yerleştirilen ana arılara dölleme aleti kullanılarak aktarılmasından ibarettir. Her iki uygulamada da doğal şartlar, arı biyolojisi ve hijyenik koşullar dikkate alınmalıdır.
Doğal çiftleşmede kontrolü sağlamanın tek yolu, çiftleşme alanında bulunan analı kovanların ihtiyacı olan sayıda erkek arı kolonilerinin bulundurulmasıdır. Bir ana arının emniyetle çiftleşmesini sağlamak için 30-40 civarında erkek arı hesaplanmalıdır. Ruttner’e göre; normal şartlarda bir ana arı 8 adet erkek arı ile çiftleşir. Sahadaki erkek arı miktarı arttıkça ana arıların da yeterli miktarda erkek ile çiftleşmesi sağlanmış olur.
Çiftleşme alanını yabancı erkek arılardan uzak tutmak için, arazinin yapısına göre 15 km’den daha yakında başka bir koloninin bulunmaması gerekir. Bu mesafede düz arazilerde daha da artabilir. Etrafı yüksek dağlar ile çevrili vadiler, platolar, adalar, yarım adalar tecritli çiftleşme sahası olarak uygun ve ideal alanlardır.
Kolonilerde erkek arı üretiminin devamı ve aynı ırka mensup erkek arı içeren koloni sayısının fazla olması, çiftleşme bölgesinin güvenilirliği için uygundur. Ancak bu bölgenin sınırları büyüdükçe ve bu bölge içinde istenen ırka mensup erkek arı miktarı azaldıkça güven sınırı da zayıflamış olur.
